MARCEL BERLANGER

JAN DE NYS

“Iconen en clichés”

12 mei – 16 juni 2019

opening: zondag 12 mei vanaf 15u



Na een lange samenwerking in galerie IN SITU tot 2010, Marcel Berlanger als één van de balangrijkste kunstenaars in de groep en Jan De Nys als galerist, zijn ze nu samen als kunstenaars in dialoog met hun beeldend werk. Schilderijen en fotomontages, een spel met iconen en clichés, copy paste en interpretaties.
Het fotobeeld speelt een belangrijke rol in hun artistieke praktijk. De foto’s kunnen zelf genomen zijn of overgenomen uit sociale media, internet of wetenschappelijke publicaties. Fotografische beelden worden toegeëigend, gerecycleerd en terug gecombineerd en zelfs meerdere keren herhaald in verschillende kunstwerken en in een nieuwe context.
De geselecteerde beelden duiken herkenbaar of bewerkt later weer op in fotomontages, als deel van een collage of verwerkt in een schilderij. De verzamelde beelden verschillen bij beide kunstenaars sterk qua thema, vorm, oorsprong en doel. Bij Berlanger zijn de onderwerpen veelal wetenschappelijk van oorsprong,. Soms zijn het portretten van iconische figuren zoals Kate Moss of Pasolini.
De eigen foto’s van De Nys refereren naar kunstwerken, texturen en clichés. Actie en levende menselijke figuren zijn afwezig. Ze worden associatief gecombineerd.
Of het nu om hergebruik van eigen beeldmateriaal of om foto’s uit publieke media gaat, beide kunstenaars omarmen de “appropriation” van beelden. Is de vraag naar authenticiteit van beelden nog relevant?
Het werk van Marcel Berlanger (°1965) beweegt zich tussen figuratie en abstractie, tussen fotografie en schilderkunst, tussen illusie en deconstructie. Zijn kunst is in feite een kunst van de ‘onthulling’ of ‘openbaarmaking’, in de fotografische betekenis van de term: het gaat er zowel om een beeld te creëren (dat op zijn beurt ontleend is aan een ander beeld, een foto of een screenshot) als om de picturale herkomst ervan te laten zien. De manier waarop een figuur wordt geschilderd is even belangrijk als het figuur zelf. De gekozen figuur die vaak van bij de eerste blik opgemerkt wordt is het resultaat van een reeks van vormelijke, symbolische, gevoelsmatige bekommernissen.
De kunstenaar speelt met een beperkt aantal motieven waarvan hij verschillende versies, variaties en reproducties op doek vastlegt. Hij reproduceert nauwgezet foto’s en tekeningen geplukt uit verschillende bronnen, die geselecteerd worden om hun aanlokkelijke en onmiddellijk herkenbare aspecten zoals planten, maanlandschappen, slangen, iconische figuren, enz. Deze motieven zijn echter niet onschuldig. Ze bezitten een emotionele en bevreemdende lading, die het resultaat is van een wisselwerking tussen de vorm en de referenten, en die de toeschouwer in verwarring brengen en hem verplichten de verschillende lagen van het werk te doorgronden.
Door na te gaan hoe de schilderkunst zich tot het beeld verhoudt, ontwikkelen de werken van Marcel Berlanger een kritische houding tegenover de praktijk van het schilderen zelf. Het schilderij toont niet alleen het voorgestelde subject, maar ook de manier waarop het beeld zich nu vormt, met welke middelen het onze zintuigen prikkelt en herinneringen oproept. Berlanger laat de technieken zien die het beeld doen ontstaan. De montage, de kadrering, de uitsnijdingen, het formaat.
Jan De Nys (°1949) werkt vooral met fotomontages waarin zelf gefotografeerde beelden en in mindere mate ook foto’s van internet en facebook met elkaar vermengd worden.
De eigen foto’s hebben geen wetenschappelijk documentaire waarde maar zijn bedoeld als een registratie van interessante, mooie, verrassende objecten of toestanden die de verbeelding van de kunstenaar stimuleren. Zij worden in een beeldbank opgeslagen zonder veel registratiegegevens. De actualiteit, menselijke interacties, belangrijke sociaal-maatschappelijke gebeurtenissen komen er niet in voor.
Het regelmatig scrollen door het computerarchief en het doorbladeren van verzamelde knipsels maken wezenlijk deel uit van het creatieproces. Vormen en betekenissen uit verschillende bronnen die elkaar kunnen aanvullen en die op een bepaald moment passen in het verhaal dat de kunstenaar wil vertellen dienen zich intuïtief aan.
Hij gebruikt het medium foto maar noemt zichzelf geen fotograaf. Hij is een beeldenmaker.. Door fotobeelden te combineren en te mixen in collages ontstaan er nieuwe lagen en betekenissen. Elk beeld gaat een reactie aan met een ander beeld. In de digitale montages die op basis van de collages worden uitgevoerd zijn diepte en textuurcontrasten geëgaliseerd.
De Nys wil met zijn foto’s een gevoel van schoonheid overbrengen die de verbeelding van de toeschouwer stimuleert. Sociale en maatschappelijke problematiek zijn niet direct aan de orde alhoewel er in de recentste werken een ondertoon van kritiek merkbaar is. Op een niet-pamfletaire manier worden er maatschappelijke problemen delicaat aangestipt.